Mijn gezin heeft vannacht beroerd geslapen. Een storm zorgde voor krakende bomen en spookachtige geluiden in huis.
Op mijn 22e werd ik tijdens het kijken van een mooie film overvallen door plotseling doofheid. Het gehoor in mijn linker oor was volledig uitgevallen en is nooit meer hersteld. Het wordt ook wel ‘sudden deafness’ genoemd, zonder aanwijsbare oorzaak en het komt niet zo heel erg vaak voor. Sindsdien slaap ik met storm, onweer en feestjes – van anderen – op mijn goede oor.

Ik was nog in opleiding om verpleegkundige te worden toen dit gebeurde en het wegvallen van een deel van mijn gehoor had niet alleen impact op mij maar ook op mijn omgeving. Gezellig met vrienden kletsen, lachen om grappen, muziek op de achtergrond; het lukte me niet alles te volgen zoals ik dat voorheen wel deed.

Maar na verloop van tijd leerde ik er mee omgaan en maakte ik er een gewoonte van om altijd aan de linkerzijde van iemand te lopen of te zitten. Zo hanteerde ik trucjes om de minst mogelijke inspanning van een ander te vragen en tegelijkertijd was ik altijd open over mijn dove oor om misverstanden te voorkomen.

Als ik er nu op terugkijk heeft het me grotendeels gevormd tot wie ik nu ben. Ik ben met meer aandacht gaan luisteren; vermoedelijk las ik onbewust lichaamstaal en combineerde dat met  woorden en hun klanken.

Mijn eenzijdige doofheid heeft me nooit tegengehouden me verder te ontwikkelen, zo volgde ik diverse verpleegkundige specialisaties, een managementopleiding en een master bedrijfskunde. En ik realiseerde me dat mijn behoefte aan duidelijke communicatie rust bood tijdens meetings; voor iedereen!

Als je denkt dat het niet erger kan
Vorig jaar, ook weer totaal onverwacht, overkwam het me nog een keer maar dan aan het andere oor. Geen ziekte, geen stress, gewoon tijdens mijn werk werd een pieptoon een hol geluid. Binnen een paar dagen verdween mijn gehoor volledig en in ruil daarvoor kreeg ik verschrikkelijk lawaai in mijn hoofd. Het laat zich het best vergelijken met een opstijgend vliegtuig. Mijn wereld stortte in en dat van mijn gezin ook.

Het was heel onwerkelijk om naar bewegende monden te kijken met een verschrikkelijk allesomvattend geluid in mijn hoofd. Het was een hele gekke tijd met verdriet, angst maar ook hilarische gebeurtenissen. Zo liet ik regelmatig aardappelen of rijst overkoken omdat je blijkbaar luisterend kookt. En mijn kinderen rolden af en toe van de bank omdat ik heel gekke woorden zou liplezen.

De pracht van geluid
Na een aantal weken kwam volledig onverwacht heel voorzichtig een beetje geluid door het lawaai heen. De klanken van de piano, de stem van mijn partner en ook het fluiten van de vogels in het bos. Beetje bij beetje, meer en meer, wat is geluid mooi…..

Ik realiseer me dat ik ontzettend veel geluk heb gehad want ik hoor weer voor een deel met mijn rechteroor. Het lawaai in mijn hoofd (tinnitus) is zachter geworden, nog steeds aanwezig maar met het volume van een intercity. Dit is heus niet altijd eenvoudig, maar ik heb geleerd hier mee om te gaan, op mijn manier. Uiteraard niet zonder hulp want het vraagt een zeldzame kracht om aan een geluid ín je hoofd geen betekenis te schenken. Mijn wens is om aandacht te schenken aan de ander, het mooie geluid, de stem, de klank…

Dus wat betekent het leven met gehoorschade voor mij?

Het betekent dat ik afscheid heb genomen van stilte.

Het betekent dat ik afscheid heb genomen van originele geluiden, maar ook afscheid heb genomen van een ongedwongen bezoek aan bijvoorbeeld een restaurant, een meeting of klassenavond.

Het betekent dat ik last heb van de impact die het heeft op  mijn gezin.

Het betekent dat ik last heb van onzekerheid. Versta ik het wel goed? Als ik iets 3x moet navragen ben ik bang om dom over te komen.

Het betekent dat ik minder flexibel ben. En dat ik moet accepteren dat ik niet zo maar een hele dag kan vergaderen omdat het me teveel energie kost.

Het betekent ook dat ik ongelofelijk dankbaar ben dat mijn gehoor – deels – is teruggekeerd.

Het betekent dat ik nóg meer dankbaar ben voor mijn gezondheid.

De waarde van geluid
Leven met gehoorschade en lawaai in mijn hoofd betekent dat ik meer aandacht heb voor het geluid, de waarde van geluid. Het heeft me er toe aangezet om Heart2Hear op te richten met als missie de waarde van geluid voor een ander zichtbaar te maken.

Toen ik het onderzoek las over het te hoge geluidsniveau in ziekenhuizen, voelde ik dat ik hier iets mee moest doen. Een bezoek of verblijf in het ziekenhuis brengt veelal spanning en stress met zich mee en in de laatste 40 jaar zijn de gemiddelde geluidsniveaus in ziekenhuizen toegenomen. Een mooi voorbeeld is de verpleegkundige bellen om hulp; voorheen was dit visueel zichtbaar in de gang boven de deur van de ziekenzaal. Tegenwoordig draagt de verpleegkundige een sein, buzzer en/of telefoon en tijdens pauzes die van de collega’s erbij.

Een kakofonie aan geluiden terwijl men bezig is met de patiënt. Ook de vooruitgang van medicatie toediening heeft een andere zijde want dit gebeurt veelal met behulp van infuuspompen en deze zijn uitgerust met een akoestisch alarm. Uit interviews blijkt dat patiënten ook last hebben van het lawaai door de po’s (metalen deksel en metalen po) en het lawaai van de po-spoeler. Opvallend is de toename van gemiddeld 40 decibel op de operatiekamer tijdens met name orthopedische operaties. Niet zo zeer patiënten hebben hier last van maar voor medewerkers kan het beschadigend zijn.

Een beperking omzetten in kracht
Een prettige geluidsomgeving is meer dan de frequentie of het volume van geluiden. Het gaat ook om de omgeving en beleving van de geluiden. Geluid geeft een gevoel van veiligheid áls het voorspelbaar en herkenbaar is. Volgens de World Health Organization (WHO) is er sterk bewijs dat geluidsoverlast een negatieve invloed heeft op onze gezondheid.

Daarom richt ik me met Heart2Hear voorlopig eerst op de gezondheidszorg en zijn wij nieuwsgierig hoe een prettige geluidsomgeving wordt gecreëerd in het ziekenhuis. Is het mogelijk de ligduur van patiënten te verkorten door aanpassing van geluid en alarmen? Op welke wijze kan communicatie tussen professionals worden verbeterd en het aantal fouten gereduceerd? Wat verhoogt het comfort van de patiënt? Wat verhoogt het welzijn van medewerkers?

We gebruiken de nieuwste techniek zoals een geluidscamera en interviews om geluidsstress te meten om deze gezamenlijk te evalueren. Heart2Hear werkt op basis van co-creatie aan een ‘soundscaping’ strategie die het welzijn in de ziekenhuisomgeving vergroot en de ziektekosten vermindert.

Het voelt bijna als een voorrecht om hierover te kunnen schrijven en mogelijk anderen die betekenisvol willen werken te inspireren. Maar zo werkt het denk ik; als je iets terugvindt waarvan je dacht voor altijd afscheid te hebben genomen is de waarde ervan grenzeloos.

Ik wil met heel mijn hart luisteren.

  Judith Veen – Heart2hear.nl

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *